Körfez ülkelerindeki borsalar, İran'ın bölgeye düzenlediği saldırılar sonrası çarşamba sabahı sert düşüşler yaşadı. Suudi Arabistan'ın ana endeksi açılışta %4'ün üzerinde değer kaybederken, Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) borsalar pazartesi ve salı günleri için kapatıldı. Bu gelişmeler, bölgenin son on yıllarda inşaa ettiği ticari güvenilirliğini sarsan en geniş çaplı iş kesintilerine yol açtı. Saldırılar, sadece fiziksel hasarla sınırlı kalmayıp, küresel sermayenin bölgedeki varlıklarını yeniden değerlendirmesine neden oldu.
Borsalar ve Ticarette Derin Çöküş
Saldırılar, bölgedeki ticari takvimin en hassas dönemine denk geldi. Suudi Arabistan'ın ana endeksi, pazar günü açılışta %4'ün üzerinde eriyerek kapattı ve kapanışta %2,2'lik bir düşüşle günü tamamladı. Umman borsası %1,4, Mısır borsası ise %2,5 değer kaybetti. BAE'deki finansal piyasalar, pazar günleri işlem yapmadığı için, bu sefer istisnai bir karar alarak pazartesi ve salı günleri için de işlem durduruldu. Kuveyt'te ise ticaret, başka bir duyuruya kadar askıya alındı.
Bu volatilite, bölgedeki en büyük şirketlerin ve küresel fonların da etkilediği bir durum. Century Financial'ın baş yatırım görevlisi Vijay Valecha, bölgedeki ekonomik etkiyi şöyle özetledi: "Bölgesel olarak Körfez ekonomilerindeki etkiler karışık. Yükselen petrol fiyatları, Suudi Arabistan ve Katar gibi üreticiler için mali bir tampon sağlıyor ve gelirleri likiditeyi güçlendiriyor. Ancak, gemi taşımacılığındaki riskler artarsa veya bölgedeki algı zayıflarsa, ticaret, lojistik ve özellikle BAE'deki turizm baskı altında kalacaktır."
Fiziksel Hasar ve Turizm Sektörüne Vuruldu
Saldırılar, bölgenin modern kimliğini inşa ettiği limanlara, havaalanlarına ve otellere yönelikti. Dubai Uluslararası Havalimanı ve Ebu Dabi'deki Zayed Uluslararası Havalimanı'nda hasar oluştu. Her iki havalimanında bir sivil hayatını kaybetti, on bir kişi yaralandı. Dubai'deki Cebel Ali Limanı'nda, bir hava saldırısı sonrası bir iskele alev aldı. Ayrıca, Palm Jumeirah'daki Fairmont oteli ve Burj Al Arab'da hasarlar meydana geldi.
Bu hasarların sembolik değeri büyüktür. Fairmont The Palm oteli, Körfez'deki konaklama talebinin arttığının bir göstergesi olarak kabul edilen ve Kuveyt'in Arzan Yatırım Yönetimi'ne 325 milyon dolara satılan bir mülktü. Bu otelin zarar görmesi, bölgenin hızla büyüyen turizm ekonomisine vurulan sert bir darbe olarak yorumlanıyor.
İş Sürekliliği ve Gelecek Beklentileri
Saldırılar, Ramazan ayı gibi önemli bir dönemde gerçekleşti. Bu dönemde kurumsal iftarlar ve sahur organizasyonları bölgenin en önemli networking etkinliklerinden biridir. Görülen e-postalara göre, Emirates Havayolları, Masdar enerji şirketi, Mubadala ve eğitim firması GEMS gibi büyük kurumların düzenlediği etkinlikler iptal edildi veya ertelendi. BAE Federal Çalışma Otoritesi, 3 Mart'a kadar uzaktan çalışma düzenlemelerini tavsiye etti.
Piyasa uzmanları, askeri eylemler devam ettiği sürece piyasaların kırılgan ve volatil kalacağını belirtiyor. Ghaf Benefits'in CEO'su Mohammed Ali Yasin, "Genellikle bu tür olaylarda uluslararası kurumsal yatırımcılar başlangıçta satış baskısı oluştururken, yerel yatırımcılar önde gelen hisseleri alarak düşüşleri yumuşatmaya çalışır" dedi. ABD, İngiltere ve AB, bölgeye yönelik seyahat uyarılarını güncelleyerek vatandaşlardan aşırı dikkatli olmalarını ve gereksiz seyahatlerden kaçınmalarını istedi.
Bu gelişmeler, Türk yatırımcılar için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Bölgedeki ticari ve lojistik kesintiler, küresel tedarik zincirlerini ve enerji piyasalarını etkileyebilir. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, dolaylı olarak Türkiye'nin enerji maliyetlerini ve döviz kurlarını etkileyecektir. Şu anki belirsizlik ortamında, yatırımcıların bölgeye yönelik risk algısını gözden geçirmesi ve likiditeyi koruması kritik önem taşıyor.
İlk yayın: Investing.com | Analiz ve yorum: Rumour Team Türkiye